

Khoảng cách với thế giới, tiêu cự vật lý, tiêu cự nhận thức, khoảng cách với con người, và thời gian... Trong việc thể hiện, dù vô tình hay cố ý, con người luôn đo lường khoảng cách của mình với thế giới. Tiến lại gần hay lùi ra xa? Bước vào sâu đến đâu? Đứng nhìn từ góc độ nào? Những khác biệt nhỏ nhặt đó dần tích tụ lại, trở thành cá tính riêng và thể hiện qua sự khác biệt trong cách diễn đạt.


Dù là nhiếp ảnh, diễn xuất, hay lời nói, cách chúng ta nhìn thế giới thay đổi tùy thuộc vào vị trí chúng ta đứng. Giống như khi tiêu cự thay đổi, hay khi bạn tìm kiếm những địa điểm chụp ảnh đẹp nhất ở Sài Gòn, chỉ cần lùi lại một bước hay thay đổi góc nhìn, cùng một phong cảnh nhưng lại mang đến những cảm nhận hoàn toàn khác biệt.
Từ ngày 29 tháng 4 đến ngày 6 tháng 5, tôi sẽ tham gia vở kịch "Xuân Cầm" (Shunkinsho) tại Nhà hát Quốc gia Mới (New National Theatre), và hiện tại, tôi đang đối mặt với ngôn từ mỗi ngày. Cùng một câu nói, nhưng bối cảnh lịch sử, môi trường sống, và kinh nghiệm quá khứ của mỗi người sẽ tạo ra những cách diễn giải hoàn toàn khác nhau. Ngôn từ không tự thân thay đổi, mà chính "khoảng cách" và "chiều sâu" khi ta tiếp nhận chúng mới là thứ thay đổi.


Khi các buổi diễn tập bắt đầu, điều đầu tiên chúng tôi làm là đọc kịch bản. Mỗi diễn viên sẽ tự điều chỉnh cách diễn giải của mình. Ý nghĩa của từ ngữ, cảm xúc của nhân vật, và ý đồ của đạo diễn—tất cả được đưa vào tâm trí từng chút một. Nói cách khác, đó là quá trình để mọi người cùng căn chỉnh lại khoảng cách với kịch bản. Nhưng kỳ lạ thay, khoảng cách ấy không bao giờ hoàn toàn đồng nhất. Cùng ngồi một bàn, cùng đọc một kịch bản, cùng nói những lời như nhau, nhưng mỗi người lại nhìn vào ngôn từ đó với một chiều sâu khác biệt.
Chính sự đan xen phức tạp giữa khoảng cách và chiều sâu trong nhận thức đã làm cho cách diễn đạt trở nên đa chiều và sống động hơn. Cái nhìn tổng thể từ xa, những chi tiết hiện rõ khi tiến lại gần, sự bao quát và sự đắm chìm—chính trong sự luân phiên giữa khách quan và chủ quan, một hình thái biểu đạt mới thực sự hình thành.
Và có lẽ, khán giả cũng sẽ tiếp nhận câu chuyện đó từ những khoảng cách của riêng họ. Khoảng cách giữa sân khấu và ghế ngồi, khoảng cách tâm lý với nhân vật, và khoảng cách với chính cuộc đời họ. Đó có lẽ là lý do tại sao cùng xem một vở kịch, nhưng mỗi người lại mang về một câu chuyện hoàn toàn khác biệt trong tim. Thể hiện, suy cho cùng, là việc không ngừng dò dẫm khoảng cách với thế giới, và tìm thấy niềm vui trong sự khác biệt của những khoảng cách ấy.

Những bức ảnh được chèn vào bài viết này không có chú thích ngay từ đầu. Nhân vật trong ảnh là anh Motohiro Oguri (s**t kingz), người đóng vai Sasuke trong "Xuân Cầm". Tôi đã chụp anh ấy sau buổi đọc kịch bản và tập dượt vị trí đứng (mise-en-scène). Việc tôi không thêm chú thích ngay từ đầu là vì tôi muốn các bạn—những người đọc—cảm nhận chúng một cách nguyên sơ nhất. Nếu tôi chụp sau khi vở diễn kết thúc, có lẽ những bức ảnh sẽ mang một màu sắc khác. Đây là hình ảnh anh Oguri mà tôi nhìn thấy ngay lúc này.
Xin hãy đến nhà hát và cảm nhận một Sasuke sống động. Hãy cảm nhận năng lượng tỏa ra từ câu chuyện này. Và xin hãy chia sẻ với tôi những gì bạn cảm nhận được. Chúng tôi đang đợi bạn tại nhà hát!
Tất cả hình ảnh được chụp bằng Nikon Z8 + NIKKOR Z 70-200mm f/2.8 VR S II
Nguồn bài viết (GENIC)